Bericht aan de provincie, d.d. 6 november 2026

Geachte heer Winter,
Dank voor uw e-mail van 2 november 2026. U geeft daarin terecht aan dat het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Bloemendaal in deze kwestie het bevoegde bestuursorgaan is.
Niettemin bevinden wij ons inmiddels in een juridisch en bestuurlijk dilemma, waarvoor wij graag uw beoordeling en advies vragen.
1. Raadsbesluit en bevoegdheidsverdeling
Hoewel de uitvoering en de daarmee samenhangende publiekrechtelijke bevoegdheden primair bij het college liggen, heeft de gemeenteraad op 22 oktober 2026 een raadsbesluit genomen. Daarbij heeft de raad ingestemd met de inhoud van de bestuursovereenkomst en met het uitgangspunt dat een wijziging van de bestaande bestemming niet noodzakelijk wordt geacht.
De gemeente Bloemendaal stelt zich op het standpunt dat de huidige bestemming ‘Maatschappelijk en Natuur’ passend is voor de beoogde asielopvang, waarbij feitelijk sprake is van een woonfunctie.
Vanuit de gemeente wordt daarbij onder meer verwezen naar de kwalificatie ‘noodopvang’, alsof deze benaming op zichzelf voldoende juridische grondslag biedt om het beoogde gebruik binnen de bestaande bestemming toe te staan.
Dit standpunt roept bij ons ernstige juridische vragen op. De kwalificatie noodopvang verandert immers niet zonder meer de planologische aard van het feitelijke gebruik.
Daar komt bij dat de bestuursovereenkomst uitgaat van een opvangperiode van drie jaar, met een mogelijkheid tot stilzwijgende verlenging. Daarmee ontstaat feitelijk het perspectief op langdurige, mogelijk permanente opvang.
Naar onze mening zijn zowel noodopvang als langdurige opvang in de vorm van wonen niet zonder meer verenigbaar met de geldende bestemming ‘Maatschappelijk en Natuur’. Een jurist van de provincie Noord-Holland heeft deze juridische bedenkingen eveneens onderschreven.
2. Tegenstrijdigheden tussen het raadsbesluit en de bestuursovereenkomst
Een tweede belangrijk punt betreft de onderlinge samenhang tussen het raadsbesluit en de bestuursovereenkomst.
Wij constateren dat de inhoud van de bestuursovereenkomst niet volledig overeenkomt met hetgeen aan de gemeenteraad is voorgelegd en met de toelichting en motivering die de wethouder tijdens de raadsbehandeling heeft gegeven.
Op onderdelen lijken zelfs tegenstrijdigheden te bestaan tussen:
• de inhoud en strekking van het raadsbesluit;
• de toelichting en motivering van de wethouder;
• de feitelijke afspraken zoals vastgelegd in de bestuursovereenkomst.
Dit roept de vraag op of de gemeenteraad bij zijn besluitvorming over alle relevante informatie beschikte en of de raad de consequenties van de overeenkomst voldoende heeft kunnen overzien.
Wij vragen ons dan ook af of de gemeenteraad op deze wijze voldoende invulling heeft kunnen geven aan zijn kaderstellende en controlerende taak.
Naar onze mening hadden de verschillen tussen het raadsbesluit, de toelichting van de wethouder en de bestuursovereenkomst voorafgaand aan de besluitvorming expliciet aan de gemeenteraad moeten worden voorgelegd en besproken.
3. Het ontbreken van een BOPA en de daarmee samenhangende onderzoeken
Doordat de gemeente zich op het standpunt stelt dat geen buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) noodzakelijk is, bestaat het risico dat ook de daarmee samenhangende ruimtelijke en milieukundige beoordeling achterwege blijft.
Hierbij denken wij onder meer aan onderzoek en beoordeling van:
• geluidbelasting en geluidhinder;
• verkeersbewegingen, verkeersveiligheid en parkeervoorzieningen;
• natuurwaarden en ecologische gevolgen;
• waterhuishouding en waterbeheer;
• milieuaspecten en externe veiligheid;
• gevolgen voor omliggende functies en bestaande bestemmingen;
• de eventuele noodzaak van een project-m.e.r.-beoordeling of een milieueffectrapportage.
Wij benadrukken dat niet ieder onderzoek in iedere situatie automatisch verplicht is. Wel dient het bevoegd gezag vast te stellen welke onderzoeken en beoordelingen, gelet op de aard, omvang en gevolgen van het voorgenomen gebruik, noodzakelijk zijn om tot een rechtmatig besluit te kunnen komen.
Het enkele standpunt dat geen BOPA nodig is, ontslaat het bevoegd gezag niet van de verplichting om de toepasselijke wettelijke kaders en eventuele onderzoeksverplichtingen te beoordelen en na te leven.
Met het raadsbesluit van 22 oktober 2026 lijkt de gemeenteraad zich eveneens achter het uitgangspunt te hebben geschaard dat een planologische procedure niet noodzakelijk is, terwijl de onderliggende juridische en feitelijke onderbouwing naar onze mening onvoldoende inzichtelijk is gemaakt.
4. De rol en verantwoordelijkheid van het COA
Op dit moment lijkt het COA aan zet om te beoordelen welke vergunningen, toestemmingen en onderzoeken noodzakelijk zijn en om de daarvoor benodigde aanvragen in te dienen.
Dit gebeurt mede op basis van de advisering en het standpunt van de gemeente Bloemendaal.
Juist hierin schuilt ons dilemma.
De gemeente heeft nadrukkelijk aangegeven dat een BOPA en diverse onderzoeken niet noodzakelijk worden geacht. Bovendien lijkt het COA op basis van het door de wethouder gehanteerde uitgangspunt ‘op basis van vertrouwen’ een aanzienlijke beoordelingsruimte te krijgen bij het bepalen welke vergunningen en onderzoeken nodig zijn.
Wij hebben hierdoor ernstige twijfels of de noodzakelijke publiekrechtelijke procedures daadwerkelijk zullen worden doorlopen.
Het COA kan immers in de veronderstelling verkeren dat de gemeente de planologische en juridische toelaatbaarheid reeds heeft beoordeeld en dat aanvullende procedures niet nodig zijn.
Daarmee ontstaat het risico dat een feitelijk en juridisch complexe ontwikkeling wordt gerealiseerd zonder dat voorafgaand de vereiste publiekrechtelijke toetsing heeft plaatsgevonden.
Wij hebben sterk de indruk dat de gemeente Bloemendaal vasthoudt aan haar ingenomen standpunt en de opvang op deze wijze wil realiseren, zonder dat belanghebbenden op de gebruikelijke momenten in het proces daadwerkelijk gebruik kunnen maken van hun wettelijke mogelijkheden tot participatie, het indienen van zienswijzen en het aanwenden van rechtsmiddelen.
5. Mogelijke taakverwaarlozing door het bevoegd gezag
In uw e-mail verwijst u naar het begrip taakverwaarlozing.
Dit brengt ons bij een wezenlijke juridische vraag.
Kan het structureel niet naleven van toepasselijke wettelijke procedures, het achterwege laten van noodzakelijke onderzoeken en het niet of onvoldoende toetsen van de planologische toelaatbaarheid van een voorgenomen ontwikkeling worden aangemerkt als taakverwaarlozing door het bevoegde bestuursorgaan?
Meer specifiek vragen wij ons af of hiervan sprake kan zijn wanneer het college, ondanks concrete juridische bezwaren en mogelijke wettelijke verplichtingen, blijft vasthouden aan het standpunt dat geen omgevingsrechtelijke procedure noodzakelijk is, zonder dat de noodzakelijke juridische en feitelijke onderbouwing daarvoor inzichtelijk wordt gemaakt.
6. Ons verzoek om uw beoordeling en advies
Gelet op het bovenstaande zouden wij graag uw juridische beoordeling ontvangen van de volgende vragen:
1. Kan het niet of onvoldoende volgen van wettelijk voorgeschreven procedures en het achterwege laten van noodzakelijke onderzoeken worden aangemerkt als taakverwaarlozing door het bevoegde bestuursorgaan?
2. In hoeverre kan de gemeenteraad worden aangesproken op zijn controlerende taak wanneer een besluit wordt genomen op basis van informatie die mogelijk niet volledig of onjuist overeenkomt met de inhoud en strekking van de bestuursovereenkomst?
3. Welke juridische mogelijkheden bestaan er wanneer het college vooraf stelt dat geen BOPA noodzakelijk is, terwijl er concrete aanwijzingen zijn dat het beoogde gebruik niet binnen de geldende bestemming past?
4. Welke mogelijkheden hebben belanghebbenden om te voorkomen dat de opvang wordt gerealiseerd zonder dat de vereiste publiekrechtelijke toetsing en eventuele vergunningprocedures hebben plaatsgevonden?
5. Welke instantie of toezichthouder kan in deze situatie optreden wanneer de gemeente mogelijk haar wettelijke verplichtingen niet of onvoldoende naleeft?
Wij willen nadrukkelijk voorkomen dat achteraf moet worden vastgesteld dat een ontwikkeling is gerealiseerd zonder dat de daarvoor noodzakelijke wettelijke procedures zijn doorlopen, terwijl belanghebbenden daardoor mogelijk hun rechtsbeschermingsmogelijkheden hebben verloren.
Wij zouden daarom zeer op prijs stellen als u ons kunt adviseren over de meest aangewezen juridische en bestuurlijke vervolgstappen. Daarbij gaat onze voorkeur uit naar een aanpak die tijdig duidelijkheid afdwingt over de wettelijke verplichtingen van zowel de gemeente als het COA.

Alvast hartelijk dank voor uw beoordeling en advies.
Met vriendelijke groet,
Namens de Kerngroep De Tiltenberg,
J.M. Duivenvoorden
Bijlagen:
1. Raadsbesluit gemeente Bloemendaal d.d. 22 oktober 2026.
2. Concept-bestuursovereenkomst, kenmerk 2026001525.
3. Aanvullende werkafspraken, kenmerk 2026001526.